Përshkallëzimi i situatës në Iran, pas sulmeve të raportuara nga Shtetet e Bashkuara dhe Izrael, po rrit pasiguritë në tregjet globale të energjisë. Zhvillimet e fundit kanë shtuar frikën për ndërprerje të furnizimit me naftë, veçanërisht për shkak të rrezikut të mbylljes së Ngushtica e Hormuzit – një nga korridoret më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.

Kryetari i Shoqatës së Naftëtarëve të Kosovës, Fadil Berjani, ka theksuar se tensionet gjeopolitike në rajon po reflektohen drejtpërdrejt në bursat ndërkombëtare të naftës.

Sipas tij, çdo kërcënim për prodhimin apo transportin global rrit menjëherë çmimet, ndërsa vëmendja kryesore mbetet tek Ngushtica e Hormuzit. “Çdo problem në atë zonë përkthehet shpejt në rritje të kostos së karburanteve për konsumatorët”, ka deklaruar ai.

Çmimet aktuale në Kosovë

• Diesel: 1.18€ – 1.25€
• Benzinë: 1.17€ – 1.24€

Sipas ekspertëve, nëse tensionet vazhdojnë, edhe tregu kosovar mund të përballet me rritje të reja të çmimeve.

---

Alarm në Ngushticën e Hormuzit

Pamje të publikuara nga zona tregojnë një anije në flakë pranë Ngushticës së Hormuzit, duke shtuar shqetësimet për sigurinë e transportit detar. Anija “Skylight”, cisternë nafte dhe kimikatesh me kapacitet rreth 7.600 tonë, ndodhej pranë portit Khasab në Oman, në pikën më të ngushtë të korridorit detar.

Raportohet se më 1 mars janë goditur tri anije civile, ndërsa Komanda Qendrore e SHBA-së ka njoftuar se ka sulmuar edhe një anije luftarake iraniane në afërsi.

Sipas analizës së agjencisë Reuters, bazuar në të dhënat e MarineTraffic, të paktën 150 anije – përfshirë cisterna nafte dhe gazi – kanë ndalur lundrimin për arsye sigurie.

Megjithatë, ekspertët theksojnë se ngushtica mbetet e hapur për momentin. Amena Bakr nga kompania Kpler ka deklaruar se kompanitë po shmangin kalimin për shkak të kostove të larta të sigurimit dhe rrezikut të sulmeve.

---

Rritje e çmimit të naftës në tregjet globale

Çmimi i naftës Brent është rritur deri në 10% më 1 mars, ndërsa analistët paralajmërojnë se në rast të mbylljes së Ngushticës së Hormuzit, çmimi mund të afrohet ose edhe ta kalojë pragun e 100 dollarëve për fuçi.

Sipas ekspertëve të energjisë, situata aktuale mund të ketë ndikim më të madh sesa konflikti 12-ditor me Iranin gjatë vitit 2025, kur çmimet arritën në rreth 80 dollarë për fuçi dhe më pas ranë.

Rritja e çmimeve të naftës rrezikon të nxisë inflacion global dhe presion ekonomik në shumë vende.

---

Reagimi i OPEC+

Vendet e OPEC+ u mblodhën më 1 mars dhe ranë dakord për një rritje të prodhimit prej 206.000 fuçi në ditë, me qëllim stabilizimin e tregut. Grupi përfshin vende si Arabia Saudite, Rusia, Iraku, Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajti, Kazakistani, Algjeria dhe Omani.

Në një deklaratë zyrtare, përfaqësuesit e OPEC+ theksuan se do të vazhdojnë të monitorojnë nga afër zhvillimet në tregjet globale.

Ndërkohë, Rusia paralajmëroi se çdo ndërprerje e transportit në Ngushticën e Hormuzit mund të krijojë çekuilibër të madh në tregjet e naftës dhe gazit – një situatë që, sipas analistëve, mund të sjellë përfitime për eksportues të caktuar.

Nëse tensionet vazhdojnë, ndikimi në çmimet ndërkombëtare pritet të reflektohet edhe në Kosovë, me rritje të mundshme të çmimit të derivateve në ditët në vijim.