Ngurrimi i vazhdueshëm i Kosovës për t’iu bashkuar projekteve të gazit të lëngshëm natyror (LNG) amerikan po ngjall debat të gjerë mes ekspertëve, të cilët paralajmërojnë për pasoja të mundshme ekonomike, energjetike dhe strategjike për vendin.
Derisa Qeveria në detyrë e udhëhequr nga Albin Kurti vazhdon të mbajë një qasje të rezervuar ndaj këtyre projekteve, ekspertë të sigurisë, energjisë dhe politikës së jashtme argumentojnë se Kosova rrezikon të mbetet jashtë një arkitekture të re energjetike rajonale.
Sipas tij, mosangazhimi do ta linte Kosovën të izoluar energjetikisht në një kohë kur tregjet globale po përballen me pasiguri të mëdha dhe rritje të çmimeve të energjisë.
Ai thekson se vendi rrezikon të mbetet i varur nga termocentralet ekzistuese me qymyr dhe nga importet e kushtueshme të energjisë elektrike.
Mundësi për investime dhe siguri energjetike
Burim Ejupi, drejtor i Instituti për Politika Zhvillimore (INDEP), thotë se Kosova mund të lidhet me korridoret e gazit amerikan përmes Greqi dhe Maqedonia e Veriut.
Sipas tij, përfshirja në projekt nuk do të sillte vetëm siguri energjetike, por edhe garanci shtesë për investitorët e huaj.
“Prania e gazit amerikan do të ishte një faktor i rëndësishëm për tërheqjen e investimeve, veçanërisht në sektorët e teknologjisë dhe industrisë”, vlerëson Ejupi.
Ndikimi në raportet me SHBA-në
Ekspertët paralajmërojnë se refuzimi i një projekti të mbështetur nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës mund të ketë ndikim edhe në marrëdhëniet politike ndërmjet Kosovës dhe aleatit të saj kryesor.
Shtuni rikujton se në vitin 2021 Kosova kishte refuzuar një projekt të gazit me vlerë rreth 200 milionë dollarë, të financuar nga Millennium Challenge Corporation.
Sipas tij, një refuzim i ri do të interpretohej në Uashington si mungesë vullneti për bashkëpunim në një sektor që SHBA-ja e konsideron strategjik për rajonin.
Edhe eksperti Fron Nahzi vlerëson se Kosova mund të humbasë mundësi të rëndësishme bashkëpunimi ekonomik dhe rajonal nëse qëndron jashtë këtyre nismave.
Integrim më i madh rajonal
Sipas ekspertëve, përfshirja në korridoret rajonale të energjisë nuk ka vetëm rëndësi ekonomike, por edhe politike.
Lidhja me infrastrukturën energjetike të rajonit do të afronte Kosovën më shumë me vendet e Bashkimi Evropian, NATO dhe partnerët perëndimorë, duke krijuar forma të reja bashkëpunimi edhe me shtete që ende nuk e kanë njohur pavarësinë e Kosovës.
Ndërkohë, Qeveria në detyrë ende nuk ka bërë të ditur nëse do të shqyrtojë përfshirjen në projektet rajonale të gazit amerikan.
