Derisa Shtetet e Bashkuara të Amerikës vazhdojnë të promovojnë përfshirjen e Kosovës në projektet rajonale të gazit natyror të lëngshëm (LNG), Qeveria në detyrë e Kosovës ka propozuar një alternativë tjetër energjetike.
Sipas raportimeve, ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli, i ka dërguar një letër të ngarkuarës me punë në Ambasadën Amerikane në Prishtinë, Anu Prattipati, ku kërkon mbështetje teknike dhe investime amerikane për projekte që lidhen me gazifikimin e qymyrit.
Në letër thuhet se Korporata Energjetike e Kosovës (KEK) ka operuar në të kaluarën një fabrikë gazifikimi dhe se Kosova do të mirëpriste shqyrtimin e mundësisë për ringjalljen e një objekti të ngjashëm me mbështetjen amerikane.
Rizvanolli ka theksuar gjithashtu se Kosova disponon rezervat më të mëdha të linjitit në Evropë, të vlerësuara në rreth 12.44 miliardë tonë, dhe ka përmendur politikat e presidentit amerikan Donald Trump në mbështetje të industrisë së qymyrit.
Pas kësaj letre, diplomatja amerikane Prattipati ka bërë thirrje publike që Kosova të përfshihet në partneritet afatgjatë energjetik me SHBA-në përmes LNG-së amerikane, duke argumentuar se kjo do të ndihmonte në sigurimin e së ardhmes energjetike të vendit.
Megjithatë, kryeministri në detyrë Albin Kurti dhe zyrtarë të tjerë qeveritarë nuk kanë shprehur gatishmëri të qartë për t’iu bashkuar projektit rajonal të gazit.
Eksperti i energjisë Adhurim Haxhimusa ka vlerësuar se ekzistojnë disa paradokse në kërkesën e Qeverisë për mbështetje në gazifikimin e qymyrit.
Sipas tij, një nga dilemat kryesore është nëse gazi sintetik i prodhuar nga linjiti mund të jetë konkurrues me LNG-në amerikane, e cila pritet të furnizohet në shkallë të gjerë në rajon.
Ai ka theksuar gjithashtu se teknologjia e gazifikimit të qymyrit përballet me sfida serioze mjedisore dhe financiare, sidomos në raport me standardet e Bashkimi Evropian dhe politikat ndërkombëtare të financimit.
Çështja ka nxitur reagime edhe në skenën politike.
Ish-kryeministri Avdullah Hoti ka kërkuar që Kosova të bëhet pjesë e projektit të gazit amerikan, duke argumentuar se arsyetimet ekonomike të Qeverisë për refuzimin e projektit nuk qëndrojnë.
Nga ana tjetër, deputeti i zgjedhur i Lëvizja Vetëvendosje, Ilir Kërçeli, ka reaguar ndaj kritikave, duke mbrojtur qëndrimin e Qeverisë dhe duke theksuar se interesat strategjike të vendit mbeten prioritet.
SHBA-ja dhe BE-ja po mbështesin ndërtimin e një rrjeti rajonal energjetik që përfshin gazsjellës, terminale LNG dhe termocentrale me gaz në vendet e Ballkanit Perëndimor.
Kosova aktualisht nuk ka infrastrukturë të gazit dhe mbështetet kryesisht në prodhimin e energjisë nga termocentralet me qymyr.
Një projekt i mëhershëm për lidhjen me rrjetin e gazit përmes Maqedonisë së Veriut ishte përfshirë në planet investuese evropiane, por nuk u realizua për shkak të kostove të larta dhe prioriteteve të tjera energjetike të Qeverisë.
Debati mbi LNG-në amerikane dhe gazifikimin e qymyrit pritet të mbetet një nga temat kryesore të politikës energjetike në Kosovë gjatë muajve të ardhshëm.
